In 2018 leidde de plaatsing van een rood glas-in-lood raam in één van de kapellen van de Oude Kerk tot een felle maatschappelijke discussie en een jaren durend juridisch conflict. De commotie rond het werk Anastasis van kunstenaar Giorgio Andreotta Calò riep de vraag op hoe hedendaagse kunst past in een eeuwenoud monument.

Sindsdien praten we jaarlijks, op de langste dag van het jaar, over de veranderende betekenis van (im)materieel erfgoed. Deze editie gingen we dieper in op de historische aanwezigheid van sekswerk in het Wallen-gebied. Hoe het beroep onder druk staat in de buurt en hoe de erfgoed-claim door lokale sekswerkers en sekswerk-activisten de huidige opvattingen over erfgoed uitdaagt.

De publieke ruimte rondom de Oude Kerk is een stedelijk vlechtwerk van keuzes en koestering. Net als de Oude Kerk vele lagen van (im)materieel erfgoed met zich meedraagt, zo vinden we dat ook terug in de cultureel-historische context van de buurt. Welke aspecten van cultuur we onder erfgoed scharen is altijd in beweging en brengt emoties met zich mee. Volgens de gemeente en het recente plan Aanpak Binnenstad moet de binnenstad een plek worden waar erfgoed wordt gekoesterd en culturele vernieuwing wordt omarmt. Met de strengere regelgeving rondom openingstijden en gevelreclame en de plannen voor een erotisch centrum buiten de stad staat de historische aanwezigheid van sekswerk in de buurt echter onder druk. Wat mag blijven en wat moet plaatsmaken? Kan het benaderen van sekswerk als onderdeel van het erfgoed van de buurt bijdragen aan het behoud van sekswerk op de Wallen?

Over deze en andere aanverwante vragen gingen we op 21 juni in gesprek. Curator Marianna van der Zwaag en gastcurator Julia Visser van Red Light Heritage stelden een programma samen. Antropologe Mary Douglas publiceerde in 1966 haar beroemde werk Purity & Danger. Hierin beargumenteert zij dat wat als ‘dirt’ wordt geclassificeerd, verandert per plaatselijke context. Bemodderde laarzen zijn bijvoorbeeld niet vies wanneer ze in de tuin staan, maar wel in de badkamer. De cura Toren zien dit ook terug in de huidige spanningen in de buurt. Sommige onderdelen van erfgoed worden als ongewenst in de binnenstad gezien en moeten verplaatst worden naar buiten of mogen er niet bijhoren. Anders gezegd, wat wel en niet gerekend wordt tot erfgoed lijkt ook onderdeel van een subjectieve morele beleving. Ook tijdens de discussies over de plaatsing van ‘het rode raam’ in de Oude Kerk speelden opvattingen over de omgang met erfgoed en wat daar wel en niet bij past een cruciale rol. Waar komen deze opvattingen over erfgoed vandaan? Wie bepaalt wat erfgoed is en wat niet?