De schippers van Amsterdam

Naast de talloze kooplieden die zich in Amsterdam vestigden, vormden de schippers een belangrijke beroepsgroep voor de ontwikkeling van de havenstad. Wanneer kooplieden hun vracht verkochten, waren zij afhankelijk van de schippers om deze veilig en wel op de plaats van bestemming te krijgen. Deze afhankelijkheid bracht aanzienlijke risico’s met zich mee, waardoor het stadsbestuur zich geroepen voelde om regelgeving op te stellen voor zowel de binnen- als de buitenlandvaart. Deze maatregelen deden echter geen afbreuk aan het inkomen van de schippers, die hun economische positie wisten te behouden.

Het symbool van de Binnenvaartschippers is een omgekeerde beurs waar munten uitvallen, voorzien van het motto “Al Nut, Al Nyet.” Dit vanitas-symbool herinnert eraan dat aardse rijkdom uiteindelijk geen waarde heeft na de dood. Het fungeert bijna als een waarschuwing voor de zo succesvolle schippers. Het symbool is te zien op de [ gewelfschildering en van de Binnenlandvaarderkapel], en komt ook op verschillende plekken in de kerk terug, onder andere op een van de misericorden in het Hoogkoor . Ook in de stad is het te vinden, zoals op de gevelsteen van Smaksteeg 1-3, waar ooit het gildehuis van de Binnenlandvaarders stond.

De gevolgen van de Beeldenstorm

In de katholieke tijd stonden in de Oude Kerk talloze heiligenbeelden en altaren die aan specifieke heiligen waren gewijd. Deze overleefden de Beeldenstorm en de daaropvolgende [ Alteratie ] niet. Voor de protestanten golden rijk versierde altaren en beelden van heiligen namelijk als afgoderij; zij streefden naar een sober kerkinterieur dat de aandacht niet zou afleiden van de eredienst. Aan de hand van historische bronnen is het grotendeels gelukt te reconstrueren welke beelden en altaren zich op verschillende plekken in de kerk bevonden. In het geval van de Binnenlandvaaderskapel is het niet met zekerheid te zeggen of er een kruisaltaar stond of een altaar gewijd aan Sint Pieter.

Daarnaast zijn na de Alteratie de polychrome gewelfschilderingen van de Oude Kerk overschilderd, ook dit werd gedaan om een soberder kerkinterieur te creëren. Tijdens de restauratie die in 1955 begon zijn de gewelfschilderingen grotendeels hersteld. De omgekeerde buidel die symbool staat voor de schippers is onderdeel van een gewelfschildering waarop een Pieta is afgebeeld. Op het andere gewelf veld is het laatste oordeel te zien.