Een leven in Suriname en Amsterdam

Bij hun geboorte waren Jacob en zijn tweelingbroer Ernst, net zoals hun moeder, eigendom van hun vader. In 1781 werden Betje en haar zoons echter vrijgekocht door Wolphert, en de broers groeiden op in een elite-omgeving in Suriname. Tot 1789, het jaar waarin Jacob en Ernst naar Amsterdam vertrokken om daar naar school te gaan. Op 17-jarig leeftijd keerden de broers terug naar Suriname. Jacob werkte in Paramaribo als klerk voor een Nederlandse handelsmaatschappij. Dit leverde hem financieel succes op; in 1816 bezat hij namelijk een huis en een rijpaard in Paramaribo. Daarnaast werkte hij als dichter en stond zijn leven in het teken van literatuur en poëzie. Hoewel zijn achtergrond en opvoeding hem een zekere status gaven, werd Jacobs leven in zowel Nederland als in Suriname getekend door vooroordelen.

De enige persoon van kleur in de Oude Kerk

Door gezondheidsproblemen, waaronder jicht en chronische buikpijn, besloot Jacob Matroos Beeldsnijder in 1817 naar Nederland terug te keren. Hij hoopte hier te kunnen genezen, maar overleed slecht drie weken na zijn aankomst, op 3 september 1817. Zijn halfzus Majorin Bijval kocht een graf in de Oude Kerk voor hem. Jacob liet zijn geliefde Lucia van Walraven en meerdere kinderen na. Daarnaast is het leven van Jacob Matroos Beeldsnijder tot op de dag van vandaag een verhaal dat niet alleen de gelaagde geschiedenis van de Oude Kerk, maar ook de bredere geschiedenis van de Afrikaanse diaspora en de koloniale erfenis van Suriname representeert. Zijn verhaal kan een aanknopingspunt zijn voor mensen, die zich misschien niet in de plaatselijke geschiedenis van de kerk kunnen vinden. Zo ook voor Ibrahim Mahama, die onder meer het graf van Jacob Matroos Beeldsnijder als startpunt nam voor zijn onderzoek en tentoonstelling (2022) in de Oude Kerk.